Iedereen is weleens bang. Tieners ook. Waar komt hun angst vandaan? Hoe kun je je kind helpen? Wanneer moet je je zorgen maken?
Hoe herken je angst bij je puber?
Een puber denkt veel na over zichzelf en over wat anderen van hem of haar vinden. Hoe zie ik eruit? Wat denken anderen over mij? Waar hoor ik bij?
Soms zie je duidelijk dat je kind angstig is. Je kunt merken dat je kind:
- zich terugtrekt, weinig praat en veel alleen is. Hij of zij gaat niet naar sommige plekken, zoals feestjes of naar school. Je kind ontwijkt soms situaties bewust, en soms zonder dat hij of zij daarover nadenkt.
- zich moeilijk kan concentreren, slecht slaapt, vaak schrikt of snel boos is of bang om iets verkeerd te doen.
- vaak piekert over nare gebeurtenissen, zoals oorlog, ziekte of natuurrampen. Hij of zij is altijd op zoek naar meer informatie.
Tieners laten vaak niet zien dat ze bang zijn. Je kunt het soms merken als je kind:
- zich anders gedraagt dan je gewend bent. Bijvoorbeeld door stoer te doen of mensen aan het lachen te maken.
- risico’s neemt, zoals alcohol drinken;
- zich overdreven zeker van zichzelf gedragen. Het lijkt alsof je kind zich beter vindt dan andere mensen;
- in bed plast;
- niet naar school gaat (spijbelt);
- buikpijn, hoofdpijn of uitslag krijgt of geen zin heeft in eten.
Waar kan de angst bij je puber vandaan komen?
Deze dingen kunnen angst bij een kind veroorzaken of erger maken:
- Als je kind heel verlegen is.
- De puberteit. Veranderingen door hormonen kunnen ervoor zorgen dat je kind anders over zichzelf gaat denken of onzeker en bang wordt.
- Als je kind gepest wordt.
- Als je zelf angstig bent, kun je dat overbrengen op je kind. Ook als je er veel over praat, kan je kind bang worden.
- Als je je kind te veel beschermt.
- Heftige gebeurtenissen, zoals een overlijden of ouders die gaan scheiden.
- Een slechte sfeer of geweld in het gezin.
- Ziektes als astma, diabetes, epilepsie, migraine of een depressie.
- Sommige medicijnen. Ook die je zonder recept kunt kopen, zoals medicijnen tegen verkoudheid of reisziekte.
- Alcohol, drugs of drankjes met cafeïne.
- Te vroeg geboren zijn of een laag geboortegewicht hebben, kan de kans op een angststoornis ook groter maken.
Hoe kun je je puber met angst helpen?
- Herken de angst van je kind en neem de angst serieus.
- Vertel je kind dat veel kinderen angstig zijn. En dat jullie samen gaan uitzoeken wat je kind kan doen om de angst minder te maken. Zeg dat je vertrouwt dat het goed komt. Het is belangrijk dat je tiener zich begrepen en gesteund voelt.
- Praat samen over wat je kunt doen in een angstige situatie. Vraag wat je kind nodig heeft: ‘Wat denk jij dat kan helpen om minder angstig te zijn? Heb je een idee?’ Je kind leert zo nieuwe oplossingen ontdekken. Heb je zelf een idee? Vraag je kind of hij of zij dat wil horen. Wat vindt je kind ervan?
- Geef zelf het goede voorbeeld. Doe zelf ook dingen die je spannend vindt en vraag je puber om hulp.
- Zorg voor een goede sfeer in huis en besteed aandacht aan elkaar.
- Geef positieve aandacht om het zelfvertrouwen van je kind te vergroten.
Lees tips om het zelfvertrouwen van je kind te helpen groeien. - Moedig je puber aan om zelf dingen te doen, ook dingen die hij of zij moeilijk vindt. Maar dwing je kind niet om iets te doen.
- Geef een compliment als je kind iets probeert.
- Verwacht niet te veel, maar ook niet te weinig van je kind. Probeer een eerlijk beeld te krijgen van wat je kind kan. Faalangst krijgt dan minder kans.
Lees meer over faalangst. - Wil je puber niet met jou over de angst praten? Probeer dan iemand te vinden met wie hij of zij dat wel kan. Dat kan ook de huisarts zijn.
- Gezond eten, genoeg ontspannen en slapen kan zeker helpen. Net als veel buiten zijn, dansen of bezig zijn met muziek. Let op dat je kind geen alcohol of drugs gebruikt.
- Laat je tiener, als hij of zij wil, een sociale vaardigheidstraining of een weerbaarheidstraining doen.
Wanneer moet je hulp zoeken bij de angst van je kind?
Soms heeft je kind zo vaak, lang of heftig last van angst dat het zijn of haar dagelijks leven moeilijk maakt. Je kind kan dan niet meer bezig zijn met normale dingen of heeft er geen plezier meer in.
De angst kan dan een angststoornis worden.
Zoek dan hulp.
Zoek ook hulp als je kind bang is voor dingen die andere jongeren van dezelfde leeftijd niet eng vinden.
Bespreek de angst van je kind met de jeugdgezondheidszorg of de huisarts.
- Op thuisarts.nl lees je meer over angst bij kinderen.
- Op de website van de Angst, Dwang en Fobie-stichting lees je meer over angststoornissen en fobieën.
- Op wijzijnmind.nl kan je angstige kind lezen over helpende en niet-helpende gedachten.
