Pubers kunnen opeens hard groeien. Hoe lang zal jouw kind worden en wat is gemiddeld? Wat is een groeispurt en hoe gaat dat bij jongens en bij meisjes?
Hoe groot wordt mijn kind?
De lengte van je kind hangt af van:
- De lengte van de ouders. Lengte is erfelijk.
- Voeding, rust en gezondheid.
- Het moment waarop de puberteit begint. Als je kind later in de puberteit komt dan gemiddeld, dan groeit het vaak langer door. Bij een vroege puberteit stopt de groei van je kind juist eerder.
Hoe zwaar je kind wordt, is moeilijk te zeggen. Dat hangt af van de lengte, maar ook van hoeveel je kind eet.
Met de Body Mass Index (BMI) kun je uitrekenen welk gewicht past bij de lengte. De BMI van je kind kun je uitrekenen op de website van het Voedingscentrum.
Hoe groeit een kind tussen de 12 en 15 jaar?
Het is normaal als je kind langer of kleiner is dan het gemiddelde. Jongens van 14 jaar kunnen wel 17 cm langer of korter zijn dan het gemiddelde. Daar hoef je je geen zorgen over te maken.
- Jongens zijn meestal tussen de 140 en 170 centimeter lang als ze 12 jaar zijn. Ze wegen ongeveer tussen de 30 en 55 kilo. Dat hangt ook van de lengte af.
- Meisjes zijn meestal tussen de 142 en 168 centimeter lang als ze 12 jaar zijn. Afhankelijk van hun lengte wegen ze tussen de 32 en 58 kilo.
- Meisjes groeien harder aan het begin van de puberteit. Meisjes groeien snel totdat ze ongesteld worden. Jongens beginnen later met groeien maar worden gemiddeld groter dan meisjes.
- De hormonen van meisjes veranderen eerder dan de hormonen van jongens.
Lees meer over de seksuele ontwikkeling van een puber.
Hoe groeit een kind tussen de 15 en 18 jaar?
- Jongens worden gemiddeld 184 centimeter lang. Jongens groeien nog door als ze seksueel rijp zijn.
- Meisjes worden gemiddeld 170 centimeter lang. Meisjes stoppen ongeveer een jaar nadat ze voor het eerst ongesteld zijn met groeien.
- Tussen hun vijftiende en achttiende jaar veranderen meisjes lichamelijk niet zo veel meer. Ze worden niet meer langer.
Wat is een groeispurt?
Als kinderen in de puberteit komen, zorgen de hormonen ervoor dat ze sneller groeien. Meestal merk je eerst dat de voeten snel groeien. In het jaar daarna vliegt je kind de lengte in. Vooral bij jongens gaat de groei vaak meer dan twee keer zo snel als daarvoor. Ze zullen in die tijd snel uit hun schoenen en kleding groeien.
Een groeispurt kost energie. Pubers hebben veel trek, kunnen moe en sloom zijn en voelen zich soms niet zo lekker.
Groeispurt meisjes
Meisjes hebben vaak een groeispurt als ze tussen 10 en 14 jaar zijn. Ze groeien eerst vooral in de lengte. Bij de meeste meisjes is er rond hun twaalfde een groeipiek. Zodra meisjes voor het eerst ongesteld zijn geweest, groeien ze niet meer zo snel. Ze groeien dan nog gemiddeld 8 centimeter. Groeien ze niet meer in de lengte, dan groeien meisjes nog op andere manieren. Ze krijgen bijvoorbeeld rondere heupen.
Sommige meisjes moeten echt wennen aan de veranderingen van hun lichaam. Ze vergelijken zichzelf met vriendinnen en zien grote verschillen.
Tip: bespreek met je dochter dat iedereen anders is en dat dat prima is.
Groeispurt jongens
Jongens hebben vaak wat later dan meisjes een groeispurt: rond 14 jaar. Omdat ze snel en hard in de lengte groeien, zien ze er soms slungelig uit. Ze moeten wennen aan hun groeiende lichaam. Daardoor bewegen ze soms wat onhandig. De hersenen moeten zich aanpassen aan de langer geworden armen en benen.
Soms kan het gewicht de lengtegroei niet bijhouden en wordt je kind wat magerder. Als je zoon goed eet, hoef je je daar geen zorgen over te maken. De groeispurt duurt bij jongens tot een jaar of 16. Na de groeispurt groeien jongens nog een aantal jaren door, soms tot hun 24e, maar dan minder snel.
Komt pijn in de knieën door de groeispurt?
Tijdens een groeispurt kan je kind last krijgen van zijn of haar knieën. Jongens hebben vooral pijn onderaan de knie, bovenaan het onderbeen. Meisjes hebben vaker pijn rond de knieschijf, ook aan de bovenkant van de knie.
Het is niet gevaarlijk en gaat meestal vanzelf weer over. Maar vooral als je kind fanatiek sport, is het erg vervelend. Vraag dan advies bij de huisarts of fysiotherapeut.
Wat moet een puber extra eten tijdens een groeispurt?
Pubers groeien snel. Sommige voedingsstoffen zijn daarom extra belangrijk:
- Calcium, ook wel kalk genoemd, is goed voor de botopbouw. Calcium zit vooral in melk, melkproducten en kaas, maar ook in graanproducten en sommige groenten.
- Vitamine D is nodig zodat het calcium goed in de botten kan worden opgenomen. Als je kind veel buiten komt en een lichte huid heeft, krijgt het genoeg vitamine D binnen. Anders kun je in de periode van snelle groei vitamine D-tabletjes geven.
- Vooral meisjes die al ongesteld zijn hebben ijzer nodig, omdat ze iedere maand tijdens de ongesteldheid bloed verliezen. IJzer zit vooral in groenten, vlees en graanproducten (brood). In witbrood zit bijna geen ijzer, maar in volkorenproducten juist veel. IJzer wordt het best opgenomen in een maaltijd met vitamine C en juist niet in een maaltijd met een melkproduct. Bewaar melk dus voor andere momenten van de dag.
- Vitamine C zit vooral in fruit, maar ook in groenten en aardappelen.. Het lichaam neemt ijzer beter op samen met vitamine C. Daarom is het handig om bij de grootste (volkoren) broodmaaltijd fruit(sap) te geven.
Lees ook het artikel over gezonde voeding.
Meer over groei van je kind
- TNO.nl – bereken hoe lang je kind ongeveer wordt
- GroeiGids app – houd de groei van je kind bij in groeidiagrammen
- Kindengroei.nl – uitleg over groeistoornissen
- Over groei en groeipijn van je kind tot en met 12 jaar
